Avrupa Birliği’nin 2024/573 sayılı F-gaz Tüzüğü, florlu sera gazlarının kullanımını kademeli biçimde azaltırken klima ve ısı pompası sektörüne yeni ürün, etiketleme, kaçak kontrolü ve servis yükümlülükleri getiriyor. Düzenleme 11 Mart 2024’ten beri uygulanıyor; bazı önemli servis hükümleri ise 1 Ocak 2026 itibarıyla devreye girdi.
1 Ocak 2026’da ne değişti?
Tüzüğün servis hükümlerine göre, Ek I’de yer alan ve küresel ısınma potansiyeli (GWP) 2.500 veya daha yüksek olan florlu sera gazlarının klima ve ısı pompası ekipmanlarının bakımında veya servisinde kullanılması 1 Ocak 2026’dan itibaren yasaklandı. Geri kazanılmış veya geri dönüştürülmüş gazlar için belirli koşullarla 1 Ocak 2032’ye kadar istisnalar bulunuyor.
Bu eşik bütün VRF akışkanlarının aynı tarihte yasaklandığı anlamına gelmez. Örneğin bir akışkanın kapsamı; GWP değeri, ekipman tipi, kapasite, devrenin yapısı, piyasaya arz veya servis işlemi olmasına göre ayrı değerlendirilmelidir. Bu nedenle yalnızca “R32” ya da “R410A” adı üzerinden karar vermek yerine tüzüğün ilgili maddesi ve Ek IV takvimi incelenmelidir.
VRF projeleri için dört önemli sonuç
1. Soğutucu akışkan envanteri
Mevcut tesislerde cihaz modeli, akışkan türü, toplam şarj miktarı, devre sayısı, bakım geçmişi ve kaçak kayıtları güncel tutulmalıdır. Bu envanter, yedek parça ve servis stratejisinin temelidir.
2. Yaşam döngüsü maliyeti
Yeni cihaz seçiminde ilk yatırımın yanında akışkanın gelecekteki bulunabilirliği, servis maliyeti, kaçak algılama ihtiyacı ve personel yetkinliği hesaba katılmalıdır. Daha düşük GWP değerine geçiş, güvenlik sınıfı ve uygulama standardı değerlendirilmeden tek başına yapılmamalıdır.
3. Kaçak önleme ve kayıt
İyi borulama uygulaması, azot altında brazing, basınç testi, doğru vakum, tartıyla şarj ve devreye alma kaydı; hem çevresel etkiyi hem işletme maliyetini azaltır. Düzenli kaçak kontrolü yalnızca mevzuat maddesi değil, sistem performansının korunması için de gereklidir.
4. Uzun vadeli ürün seçimi
AB pazarında split klima ve ısı pompaları için kapasite ve GWP’ye bağlı yeni piyasaya arz yasakları 2027, 2029, 2030 ve sonrasına uzanan bir takvimle geliyor. Uzun ömürlü ticari projelerde cihaz seçimi yapılırken yatırım süresi bu takvimle birlikte değerlendirilmelidir.
Türkiye’deki projeler için not
AB Tüzüğü, Türkiye’deki ulusal mevzuatın yerine geçmez. Bununla birlikte Avrupa’ya ihracat yapan tesisler, AB merkezli yatırımcı standartları, uluslararası çevre hedefleri ve gelecekteki ürün tedariki açısından Türk projelerini de etkileyebilir. Bağlayıcı kararlar için güncel Türkiye mevzuatı, üretici dokümanı ve yetkili çevre/mevzuat uzmanı birlikte değerlendirilmelidir.
Yeni yatırım veya mevcut VRF envanteriniz için ürün ve servis planı oluştururken güncel VRF ürün ailelerini inceleyebilir veya proje desteği talep edebilirsiniz.
Kaynak ve güncellik notu
Bu içerik teknik bilgilendirmedir; hukuki uygunluk görüşü değildir.