Türkiye’de Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSEB) uygulaması 1 Ocak 2025 itibarıyla daha geniş bir yapı grubunu kapsıyor. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği doğrultusunda toplam yapı inşaat alanı 2.000 m² ve üzeri olan kapsamdaki yeni binaların nSEB olarak tasarlanması gerekiyor. Bu binalarda Enerji Kimlik Belgesi sınıfının B veya daha iyi olması ve birincil enerji ihtiyacının en az %10’unun yenilenebilir kaynaklardan karşılanması öngörülüyor.
Resmî veriler ne söylüyor?
Bakanlığın Aralık 2024 duyurusunda, 2023’ten itibaren nSEB şartlarına uygun projelendirilen yaklaşık 2.200 binanın normal bir binaya kıyasla yaklaşık %25 daha enerji verimli tasarlandığı belirtiliyor. Aynı duyuruda bu projelerle yıllık 281 GWh enerji tasarrufu ve 66 bin ton CO₂ eşdeğeri sera gazı azaltımı sağlandığı aktarılıyor.
2025 sonrası için her yıl ortalama 30 bin binanın nSEB şartlarında inşa edilmesi; yıllık 1.850 GWh enerji tasarrufu ve 450 bin ton CO₂ eşdeğeri azaltım sağlanması hedefleniyor. Bunlar gerçekleşmiş tüketim garantileri değil, Bakanlık tarafından açıklanan hedef ve beklentilerdir.
VRF sistemi nSEB hedefine nasıl katkı sağlar?
VRF teknolojisi tek başına bir binayı nSEB yapmaz. Ancak doğru seçildiğinde zon bazlı kontrol, inverter kompresör, kısmi yük verimi ve ısı geri kazanımı gibi özelliklerle bina enerji performansına katkı sağlayabilir. Sonuç; mimari kabuk, aydınlatma, havalandırma, sıcak su, otomasyon ve yenilenebilir enerji sistemiyle birlikte hesaplanır.
Proje aşamasında dikkat edilmesi gerekenler
- Dinamik yük hesabı: Sabit metrekare katsayıları yerine gerçek kullanım ve cephe koşulları kullanılmalıdır.
- Mevsimsel verim: Nominal katalog noktası yanında kısmi yük ve dış hava sıcaklığına bağlı performans incelenmelidir.
- Isı geri kazanımı: Aynı anda ısıtma ve soğutma ihtiyacı olan otel, hastane ve karma kullanımlı yapılarda enerji transferi değerlendirilmelidir.
- Taze hava: Havalandırma yükü, ısı geri kazanımlı cihazlar ve bağımsız taze hava sistemleriyle birlikte çözülmelidir.
- Ölçüm ve kontrol: Merkezi otomasyon, zaman programı, set değeri sınırları ve tüketim izlemesi işletme performansını belirler.
- Yenilenebilir entegrasyonu: Fotovoltaik, ısı pompası ve diğer kaynakların birincil enerji hesabına etkisi BEP yöntemiyle doğrulanmalıdır.
Sık yapılan hata: etikete bakıp karar vermek
Tek bir dış ünitenin yüksek verim etiketi, bütün binanın B sınıfını sağlayacağını göstermez. Cihaz kapasitesi, iç ünite kombinasyonu, boru uzunluğu, dış hava koşulları, fan enerjisi ve çalışma programı hesap sonucunu değiştirebilir. Bu nedenle ürün seçimi, enerji modeli ile mekanik projenin birbirini doğruladığı bir süreç olmalıdır.
nSEB kapsamındaki projeniz için marka ve sistem alternatiflerini VRF ürün kataloğunda karşılaştırabilir, kapasite seçimi için mühendislik desteği isteyebilirsiniz.